lâu đài trí nhớ

Trí nhớ ngắn hạn và trí nhớ dài hạn

Có thể bạn đã gặp trường hợp thế này. Một người bạn đọc một số điện thoại cho bạn để nhờ bạn gọi dùm. Bạn sẽ cố nhẩm trong đầu để nhớ và gọi số điện thoại đó.

Nhưng chỉ vài phút sau bạn sẽ không nhớ số điện thoại đó nữa. Bởi vì bạn chỉ lưu số điện thoại vào trí nhớ ngắn hạn. Mà trí nhớ ngắn hạn chỉ kéo dài từ vài giây đến vài phút. Sau đó thông tin sẽ dễ dàng biến mất.

Trong thực tế, hầu hết các thông tin mới mẻ mà chúng ta tiếp nhận được lưu vào trí nhớ ngắn hạn. Còn những thông tin thật sự ấn tượng sẽ được lưu vào trí nhớ dài hạn của bạn. Việc phát triển trí nhớ chính là quá trình đưa thông tin từ trí nhớ ngắn hạn sang trí nhớ dài hạn.

Trí nhớ dài hạn như là ngân hàng thông tin của bạn. Chúng sẽ lưu giữ thông tin của bạn cẩn thận và thông tin không bị đánh mất thì bạn sẽ không thể quên được trừ khi bạn bị cướp ngân hàng. Vậy làm thế nào để có thể chuyển thông tin lưu giữ trong trí nhớ ngắn hạn sang trí nhớ dài hạn?

trí nhớ dài hạn

Bạn có nhớ tên của bạn không? Bạn nghĩ rằng tôi dzô dziêng khi hỏi câu này. Thật ra cũng hơi dzô diêng thật nhưng ý tôi là tên của bạn đã được lưu vào trí nhớ dài hạn ngay từ nhỏ rồi nên bạn sẽ không thể nào quên được.

Tôi tin rằng bạn có rất nhiều thông tin không thể nào quên trong cuộc sống phải không? Từ niềm vui, nỗi buồn đến các sự việc, kỷ niệm xảy ra trong quá khứ.

Cũng giống như cái tủ quần áo thì thông tin cần lưu giữ giống như những chiếc áo và những thông tin này cần một nơi để lưu trữ trong trí nhớ dài hạn đó chính là những chiếc móc áo.

Nếu những chiếc móc áo kia chính là những thứ đã được lưu vào trí nhớ dài hạn thì việc ghi nhớ chính là việc lưu thông tin mới vào những thông tin cũ đã biết.

Vì có những thông tin không thể quên như thế nếu chúng ta đặt những thông tin mới cần ghi nhớ vào những thứ không thể quên kia thì sẽ giúp đưa thông tin mới vào trí nhớ dài hạn.

Bằng cách sử dụng phương pháp liên tưởngtưởng tượng thì bạn sẽ tạo ra được những liên kết mạnh kết nối thông tin mới với thông tin cũ mà bạn không thể quên. Bạn càng liên kết ấn tượng, hài hước, phi logic bấy nhiều thì thông tin càng gắn kết trong trí nhớ dài hạn hơn.

Câu chuyện về Lâu đài trí nhớ đầu tiên

Vào khoảng giai đoạn những năm 556 – 468 trước công nguyên. Nhà thơ người Hy Lạp Simonides của xứ Ceos đến tham dự một buổi tiệc trong một lâu đài sang trọng. Trong thời gian diễn ra bữa tiệc, có ai đó đã kêu ông ra ngoài. Ngay sau đó, một trận động đất mạnh xảy ra làm mái nhà đổ sập xuống đè chết tất cả mọi người còn lại.

lâu đài trí nhớ đầu tiên

Tất cả những người dự tiệc bị đè bẹp và không thể nhận diện được.  Simonides là người duy nhất có thể nhận diện được tất cả nạn nhân. Ông dùng tâm trí của mình hình dung lại hành trình đi xung quanh bàn ăn và xác định vị trí của từng người ngồi với tên của họ. Nhờ vậy ông ta có thể nhận ra được tất cả các thi thể. Nhờ vậy ông đã giúp các gia đình nạn nhân nhận ra người thân để chôn cất.

Nhờ hành động của Simonides mà ý tưởng về Lâu đài trí nhớ để lưu trữ và gợi nhớ thông tin đã được hình thành.

Phương pháp Lâu đài trí nhớ là gì?

Phương pháp Lâu đài trí nhớ hay còn được gọi với nhiều cái tên khác như cung điện ký ức, hành trình trí nhớ, căn phòng trí nhớ, phương pháp loci,… Dù với tên gì đi nữa bản chất của phương pháp này là xây dựng một cấu trúc hình ảnh trong tâm trí dựa trên cấu trúc có thực đã thân thuộc với bạn.

Dựa trên những gì đã in sâu vào tâm trí chúng ta, tức là các thông tin đã lưu vào trí nhớ dài hạn. Ở đây tôi đề cập đến các cấu trúc và đồ đạc trong nhà của bạn.

Lâu đài trí nhớ có thể là ngôi nhà, cơ thể người, chiếc xe, đoạn đường,… Tất cả mọi thứ thân thuộc mà bạn nhớ được thứ tự các vị trí trên cấu trúc đó.

Còn thứ tự bạn đi qua các đồ vật trong lâu đài trí nhớ gọi là Hành trình trí nhớ. Bạn có thể đi theo thứ tự chiều kim đồng hồ, ngược chiều kim đồng hồ hoặc đi từ các đồ vật ở sàn nhà trước rồi đến các đồ vật treo tường.

Chảng hạn như ngôi nhà của bạn có phòng khách, phòng ngủ, phòng tắm,… Trong phòng khách khi mở cửa vào sẽ thấy ghế sofa, rồi tiếp đến là cái bàn, tivi, bình nước,…

Thứ tự từ cửa -> ghế sofa -> bàn -> tivi -> bình nước chính là hành trình trí nhớ trong lâu đài trí nhớ là phòng khách.

Mỗi đồ vật như vậy (cửa, bàn, tivi,…) là một điểm hành trình trong hành trình trí nhớ của bạn, cũng có người gọi điểm hành trình là loci (ý nghĩa giống như location – vị trí).

Tóm lại là nếu ngôi nhà hoặc cấu trúc nào đó được gọi là lâu đài trí nhớ, thứ tự đi qua các đồ vật trong ngôi nhà đó gọi là hành trình trí nhớ, các đồ vật gọi là điểm hành trình.

Điều bạn cần làm là gắn những thông tin mới cần ghi nhớ vào những vật đó. Giống như đặt quần áo lên những cái móc vậy.

Ví dụ như bạn muốn ghi nhớ các hành tinh trong hệ mặt trời theo thứ tự từ gần ra xa mặt trời. Thứ tự các hành tinh là: Sao Thủy, Sao Kim, Trái Đất, Sao Hỏa, Sao Mộc, Sao Thổ, Sao Thiên Vương, Sao Hải Vương.

Đầu tiên bạn cần chọn một lâu đài trí nhớ để lưu thông tin. Ở đây tôi chọn phòng khách làm lâu đài trí nhớ của mình. Tiếp theo xác định hành trình trí nhớ từ trái sang phải để lưu 8 hành tinh. Bạn cần đánh dấu theo thứ tự các điểm hành trình bạn chọn. (Bạn nên chọn một lâu đài trí nhớ thân thuộc của riêng bạn để thực hành).

Bây giờ bạn cần tưởng tượng ra hình ảnh đại diện cho mỗi hành tinh. Ở đây tôi sử dụng những hình ảnh sau: chai nước => Sao Thủy, cây kim => Sao Kim, quả địa cầu => Trái Đất, lửa => Sao Hỏa, khúc gỗ => Sao Mộc, đất => Sao Thổ, bầu trời => Sao Thiên Vương, đại dương => Sao Hải Vương.

Việc tiếp theo là liên kết các hành tinh với các điểm hành trình trên hành trình trí nhớ. Bởi vì như đã nhắc ở trên thì việc ghi nhớ chính là việc gắn thông tin mới vào thông tin cũ đã biết. Ở đây thông tin mới là các hành tinh và thông tin đã biết là vị trí các đồ vật trong căn phòng khách.

Bạn tạo liên kết bằng cách tưởng tượng ra một câu chuyện thật kỳ quặc và phi logic. Như thế liên kết mới trở nên đặc biệt hơn và dễ nhớ hơn.

Bây giờ quay lại những câu chuyện tôi tạo ra là:

1.Tưởng tượng bạn đổ chai nước lên màn cửa, nước chảy xuống như thác nước.

2.Tưởng tượng cái ghế mọc lên đầy kim, bạn ngồi xuống ghế cảm giác thốn vì bị kim đâm vào mông.

3.Tưởng tượng cây đèn treo lủng lẳng  quả địa cầu đang tỏa sáng khắp phòng.

4.Tưởng tương bạn cầm cọ vẽ nhưng đầu cọ là lửa đang cháy, mỗi nét vẽ của bạn tạo ra lửa cháy trên bức tranh treo tường.

5.Tưởng tượng hình ảnh một khúc gỗ đang nhảy tưng tưng như một nghệ sĩ nhào lộn trên ghế sofa.

6.Tưởng tượng trên bàn có một con trâu đang cày lên rất nhiều đất.

7.Tưởng tượng bạn đang ngồi chỗ bàn làm việc và gục đầu trên bàn, lúc này bạn thấy cả bầu trời trong xanh, đầy mây và những ngôi sao lấp lánh 😀

8.Tưởng tượng bạn đang trên con thuyền bay giữa không trung, bỗng dưng nước từ 2 cái đèn treo tuôn ra ngập cả phòng.

OK! Bây giờ ôn lại hành trình trí nhớ trên với những câu chuyện vừa tạo. Tôi tin bạn sẽ nhớ rất lâu những thông tin này.

Cách xây dựng Lâu đài trí nhớ

Bước 1: Chọn một tòa nhà, không gian quen thuộc. Đây có thể là nhà của bạn, trường học, quán cafe thân thuộc,… Bất kỳ tòa nhà quen thuộc nào mà bạn có thể nhớ được các đồ vật trong đó.

Bước 2: Vẽ ra cấu trúc của tòa nhà, các đồ vật trong đó và vẽ mũi tên ghi lại hành trình mà bạn đi qua các vật đó.

Ví dụ: bạn chọn phòng khách và lấy ra 10 đồ vật theo một thứ tự nhất định theo chiều kim đồng hồ hoặc ngược chiều kim đồng hồ.

Bước 3: Review lại Hành trình trí nhớ. Ghi nhớ hành trình theo đúng thứ tự và thường xuyên ôn tập. Nếu như bạn đã quá thân thuộc với ngôi nhà của bạn thì nó sẽ rất dễ dàng để ôn tập và nhớ ra được hành trình trong đầu. Bạn cần thuộc đến mức có thể nhớ ra ngay vị trí của đồ vật như cách bạn nhớ tên của bạn.

Xem thêm: Cách xây dựng Lâu đài trí nhớ (Updating).

Bây giờ thử một ví dụ là bạn cần nhớ quy trình xử lý khi có cháy xảy ra.

Bước 1: Bình tĩnh xử lý, xác định điểm cháy.

Bước 2: Báo động cho mọi người xung quanh biết.

Bước 3: Lập tức ngắt điện.

Bước 4: Báo ngay cho lực lượng phòng cháy chữa cháy qua số điện thoại 114.

Bước 5: Sử dụng phương tiện chữa cháy có sẵn để dập tắt đám cháy.

Bước 6: Cứu những người bị nạn.

Bước 7: Di chuyển hàng hóa, tài sản và các chất cháy ra nơi an toàn.

Khi nghĩ đến cháy thì tôi nghĩ đến vòi nước, mà nghĩ đến vòi nước thì liên tưởng đến chiếc vòi voi. Vì thế tôi chọn con voi để làm lâu đài trí nhớ. Và hành trình trí nhớ của tôi là theo thứ tự từ vòi đến đuôi:

Tiếp theo bạn sẽ tạo ra hình ảnh liên tưởng cho mỗi bước.

Bước 1 => Kính lúp.

Bước 2 => Chuông báo động.

Bước 3 => Cầu dao điện.

Bước 4 => Điện thoại.

Bước 5 => Bình chữa cháy.

Bước 6 => Cáng cứu thương.

Bước 7 => Tiền.

Và cuối cùng liên kết các hình ảnh vào các điểm hành trình tương ứng.

Bước 1: Cái vòi voi đang quắn lấy cái kính lúp.

Bước 2: Chuông báo động đang reo lên trên cái ngà voi.

Bước 3: Con mắt đang đeo cái cầu dao điện.

Bước 4: Cái điện thoại đang gắn trên cái lỗ tai.

Bước 5: Cái chân là cái bình chữa cháy.

Bước 6: Một cái cáng cứu thương trên lưng con voi.

Bước 7: Cái đuôi đang dính rất nhiều tiền.

Có vẻ khá ổn rồi. Bạn thử ôn lại một lần rồi xem có thể nhớ được 7 bước xử lý khi có cháy này không.

Hiệu quả như thế nào?

Đây là phần thi của Jonas nhà cựu vô địch Siêu trí nhớ Thế giới tại chương trình Thụy Điển got Talent.

Jonas có thể nhớ 50000 số pi và chắc chắn anh đã sử dụng hành trình trí nhớ để lưu các con số.

Còn đây là phần thi nhớ số nhị phân của một cặp chị em song sinh người Mông Cổ tại chương trình “Những người phi thường” của Nga.

Phương pháp được sử dụng ở đây cũng chính là phương pháp lâu đài trí nhớ. Bạn thấy đấy việc sử dụng lâu đài trí nhớ có thể giúp bạn ghi nhớ lượng thông tin khổng lồ như thế thì bạn còn sợ điều gì mà không thể ghi nhớ được nữa chứ.

thư viện trí nhớ

Việc sử dụng lâu đài trí nhớ giống như là bạn đang tạo ra các kệ chứa sách trong thư viện. Càng nhiều kệ bạn có thể đặt nhiều sách hơn. Và khi cần lấy quyển sách nào đó bạn sẽ tìm lại cái kệ đó và sẽ thấy được quyển sách. Giống như thông tin mình lưu trữ trên lâu đài trí nhớ, khi cần sử dụng chỉ cần bóc nó ra mà thôi.

Bạn có thể tạo ra nhiều lâu đài trí nhớ để lưu trữ nhiều thông tin hơn. Các vận động viên trí nhớ trên thế giới tạo ra lâu đài trí nhớ với hàng nghìn điểm hành trình để có thể lưu giữ hàng nghìn thứ trong đó. Hãy sáng tạo và không giới hạn để tạo ra các hành trình trí nhớ cho mình để ghi nhớ tốt hơn.

Bạn có thể sử dụng lâu đài trí nhớ để lưu bất cứ loại thông tin nào. Bất cứ ai cũng có thể nhớ được một lượng thông tin khổng lồ quan trọng là bạn thực hành tạo ra các hành trình trí nhớ thì việc tạo ra càng nhiều hành trình sẽ càng dễ dàng hơn. Không có giới hạn nào cả bạn có thể kéo dài hành trình trí nhớ ra cả dãi ngân hà.

Để luyện tập trí nhớ tôi có mở ra cộng đồng SIÊU TRÍ NHỚ để cùng nhau luyện tập và chia sẻ phương pháp ghi nhớ.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here